Исламдық мұра (фараид) Құран бойынша бөлінеді (4:11-12, 176 аяттар). Ұл — 2 үлес, қыз — 1 үлес алады. Жұбайының, ата-ананың тіркелген үлесі бар. Бөлуге дейін қарыздар мен өсиет (1/3-ке дейін) орындалады.
Ислами мұра калькуляторы (Фараиз)
Шариғат нормалары бойынша мұраны бөлу
⚠️ Маңызды ескерту
Бұл калькулятор тек ақпараттық мақсатта
Нақты мұра бөлу үшін білікті ислам ғалымына (алимге) хабарласыңыз
Жеке қарауды қажет ететін күрделі жағдайлар бар
Мұраның жалпы сомасы
Мұраға қалатын мүліктің жалпы құнын енгізіңіз
Отбасыны жылдам баптау
Отбасы құрамы
Балалар
Ұлдар мен қыздар санын көрсетіңіз
Ата-ана
Ағалар мен апалар
Қайтыс болғанның туған бауырлары
Бөлу сценарийлері
Тек жұбайы
Ерекше жағдайлар
Мұра принциптері
Бекітілген үлестер (Фараид)
Қалдық үлестер (Асаба)
Есептеу мысалдары
Мысал 1: Әйелі, екі ұлы және қызы
Мысал 2: Күйеуі, анасы және ұлдары
Мысал 3: Баласыз әйел
Құқықтық база
Зайырлы құқық
- Азаматтық кодекске негізделген
- Балаларға тең үлестер
- Өсиет жасау мүмкіндігі
- Мемлекеттік тіркеу
Ислам құқығы
- Құран мен Сүннеге негізделген
- Үлестер бекітілген және өзгермейді
- Барлық мұрагерлердің құқықтарын қорғайды
- Байлықтың шоғырлануын болдырмайды
Құқықтық жоспарлау
Алдын ала жоспарлау дауларды болдырмауға көмектеседі
Құқық көздері
Құран мұра туралы
«Жұбайларыңыз қалдырғанның жартысы сіздікі...» (4:12)
Сүнне
Пайғамбардың (с.а.с.) тәжірибесі Құран нормаларын толықтырады
Ижма
Мұра мәселелері бойынша ғалымдардың бірауызды пікірі
Күрделі жағдайлар
Ерекше ережелер
Мұра алуға кедергілер
Калькулятор шектеулері
Барлық күрделі жағдайларды ескермейді
Маман растауы қажет
Алиммен кеңесуді алмастырмайды
Әртүрлі мазхабтарда әртүрлі болуы мүмкін
Заңды құжат болып табылмайды
Практикалық қолдану
Жоспарлау үшін
Құқықтық аспектілер
Исламдық мұраның даналығы
Әділдік принципі
Әділ бөлу — исламдық мұраның негізі
Отбасына қамқорлық
Ислам барлық отбасы мүшелерін қорғауды қамтамасыз етеді
Әлеуметтік тұрақтылық
Мұра жүйесі әлеуметтік тұрақтылыққа ықпал етеді
Жағдайлардың бірегейлігі
Әр мұра жағдайы бірегей
Қайдан көмек алуға болады
Діни кеңес
Қайдан көмек алуға болады
Мұсылмандарға кеңес
Мұсылмандарға өмір сүріп жатқанда шариғат нормалары бойынша өсиет жазу ұсынылады
Математикалық сұлулық
Фараид ғылымы
Мұраны бөлу ғылымы — исламдағы ең маңыздылардың бірі
Тарихи маңызы: Исламдық мұра құқығы — тарихтағы алғашқы жүйелендірілген жүйелердің бірі
Заманауи өзектілік: Исламдық мұра принциптері бүгін де өзекті
Жауапкершіліктен бас тарту
Калькулятор шамамен есептеу береді
Заң кеңесі болып табылмайды
Нақты есептеу үшін маманға хабарласыңыз
Есептеу мысалдары
Мүлік 50 млн ₸. Балалары бар әйелі 1/8 алады.
- • Әйелі 1/8 = 6.25 млн
- • Қалдық 43.75 млн 2:2:1 = 17.5/17.5/8.75 болып бөлінеді
Мүлік 30 млн ₸, мақсатқа өсиет етілгені 10 млн (1/3 шегі).
- • Өсиет ≤ 1/3 = 10 млн
- • Қалдығы фараид бойынша
Мүлік 20 млн, қарыздар 5 млн, жерлеу 500 мың.
- • Алдымен қарыздар/жерлеу
- • Содан кейін өсиет
- • Содан кейін фараид
Қарыздар мен өсиет — бірінші кезекте
Мүліктен алдымен марқұмның қарыздары мен жерлеу шығындары өтеледі. Өсиет (мүліктің 1/3-нен аспайтын) мұрагер емес адамдар үшін орындалады.
Тіркелген үлестер (фараид)
Құран (4:11-12, 176 сүрелер) ата-ана, жұбай, әпке-қарындастарға үлес белгілейді. Мысалы: балалы әйелге — 1/8, баласызға — 1/4.
Қалдық — асаба (агнаттық мұрагерлер) үшін
Ұлдар, әке, әке жағынан ағайындар. Ұл 2 үлес алады, қыз — 1 (егер ұлдары болса).
Ұл : Қыз = 2 : 1ҚР-дағы зайырлы құқық
ҚР заңнамасы бойынша — барлық мұрагер тең (1-кезек: жұбай, балалар, ата-ана). Шариғат есептеулері әдетте отбасы ішіндегі моральдық бағдар ретінде қолданылады.
Жиі қойылатын сұрақтар
Ресми дереккөздер:
Есеп исламдық құқықтың классикалық нормаларына негізделген. Нақты сұрақтар бойынша Қазақстан мұсылмандарының діни басқармасына (ҚМДБ) жүгініңіз.