Қарыз жүктемесі калькуляторы

DTI (Debt-to-Income ratio) — қарыз ауыртпалығы коэффициенті, барлық айлық несие төлемдерінің таза айлық табысқа қатынасы. Формула: DTI = (Барлық несие бойынша төлемдер сомасы / Таза табыс) × 100%. Мысалы, табыс 300 000 ₸ және төлемдер 90 000 ₸ болғанда: DTI = 30%. Барлық міндеттемелер ескеріледі: ипотека, автонесие, тұтыну несиесі, бөліп төлеу, несие карталары.

2024 жылдың 1 шілдесінен бастап Қазақстан Ұлттық Банкі қатаң лимиттер белгіледі: кепілсіз несиелер үшін — DTI 50%-дан аспауы, кепілдік қойылған (ипотека, автокөлік) — 70%-ға дейін. DTI шектен жоғары болса, банк беруден бас тартуға міндетті. Бұл қарыз алушыларды шамадан тыс қарыз болудан қорғау үшін жасалған. Есептеу салықтар мен міндетті төлемдерден кейінгі таза табыс бойынша жүргізіледі.

DTI есебіне кіреді: барлық несиелер бойынша айлық төлемдер (ипотека, автокөлік, тұтыну несиесі), несие карталары мен несие желілері бойынша ең төменгі төлемдер, бөліп төлеу бойынша төлемдер (Kaspi, Halyk), алименттер, басқа адамдарға кепілдіктер мен кепілгерліктер. Кірмейді: коммуналдық төлемдер, тұрғын үй жалдау ақысы, тамаққа шығыстар, салықтар, сақтандырулар.

1) Жаңа несие алмаңыз — банктер бас тартады. 2) Шығыстарды қысқартып, бос қаражатты қымбат несиелерді (жоғары мөлшерлемемен) мерзімінен бұрын өтеуге бағыттаңыз. 3) Төмен мөлшерлемемен қайта қаржыландыруға өтінім беріңіз. 4) Бірнеше шағын несиені біріктіріңіз (қарызды біріктіру). 5) Қайта құрылымдау үшін банкке хабарласыңыз. 6) Қатты қажет болғанда — жеке тұлғаны соттан тыс банкроттық рәсімі (жалпы қарыз 1600 АЕК ~6,3 млн ₸ дейін болса).

Банктер сұрайды: жұмыс орнындағы табыстар туралы анықтама (2-НДФЛ немесе 097.00 нысаны), 6-12 айға БЖСЖЕАЖ үзіндісі, жалақы картасынан үзінділер, ЖК үшін салық декларациясы. Қазір банктер ЗТ/ЖТ ҰДҚ деректерін және Несие бюросынан ақпаратты белсенді пайдаланады. Анкетада табысты асыра көрсету — бас тартуға және қара тізімге түсуге негіз. Тек ресми расталған түсімдер ескеріледі.