2026 ж. бастап ЖТС шегерімдерінің тізбесі түпкілікті (ҚР СК 401-бабы): бір салық агентінде өтініш бойынша базалық 30 АЕК/ай (129 750 ₸, 403-бап) және мүгедектігі бар адамдарға, мүгедектігі бар балалардың ата-аналарына және теңестірілгендерге жылдық әлеуметтік шегерімдер (882 немесе 5 000 АЕК, 404-бап). Оқу, емдеу, ипотека және ерікті зейнетақы жарналары шегерімдері алынып тасталды.
Салық шегерімдерінің калькуляторы
2026 жылғы ЖТС бойынша қолданыстағы шегерімдер және үнемдеуді есептеу
2026 жылдан бастап жойылды
2026 жылдан бастап ҚР жаңа Салық кодексі бойынша (401-бап) ЖТС бойынша жеке шегерімдер тізбесі толық болды. Келесі шегерімдер жойылды және енді салықты қайтармайды:
- Оқытуға шегерім (өзіне және балаларға)
- Медицинаға және емдеуге шегерім
- Ипотека пайыздары мен сыйақылар бойынша шегерім
- Ерікті зейнетақы жарналары жеке шегерім ретінде
- Қайырымдылық жеке шегерім ретінде және ≤25 АЕК табысқа 90%-түзету
Егер сіз оқытуға немесе емдеуге салықты қайтаруды іздесеңіз — 2026 жылдан бастап мұндай тетік қолжетімсіз. Тек төменде көрсетілген шегерімдер қолданылады.
Нені білу маңызды
Базалық шегерім айына 30 АЕК бір жұмыс берушіде өтініш бойынша автоматты түрде қолданылады — ЖТС салық базасын азайтады.
Жеңілдікті шегерімдер мүгедектер мен теңестірілген санаттар үшін (404-бап) жылдық базаны АЕК-пен үлкен сомаға азайтады.
Бастапқы деректер
Ұстап қалуларға дейінгі айлық табыс (gross)
Әлеуметтік шегерім жылдық базаны азайтады. Мүгедектігі бар адамдар МӘМС төлемейді («МӘМС туралы» Заң, 28-бап 7-т.); I–II топ мерзімсіз белгіленсе, МЗЖ да ұсталмайды — оны өтініш бойынша төлеуге болады (Әлеуметтік кодекс, 248-бап 3-т.).
2026 жылғы ставкалар мен шегерімдер
Есептеу нәтижелері
Тиесілі шегерімдер
Жалақы құрылымы
ЖТС тиімді ставкасы
Шегерімсіз ЖТС
2026 жылы ЖТС бойынша қолданыстағы шегерімдер
Базалық шегерім (403-бап)
Бір жұмыс берушіде айына 30 АЕК. Лимит — жылына 360 АЕК. ЖТС салық базасын азайтады.
Жеңілдікті әлеум. шегерім (404-бап)
Жылына 882 АЕК — III топтағы мүгедектігі бар адамдар, мүгедектігі бар балалар, олардың ата-аналары, қорғаншылары мен асырап алушылары, қабылдаушы ата-аналар, ҰОС қатысушылары және оларға теңестірілгендер, ұрыс қимылдарының ардагерлері. Жылына 5000 АЕК — I–II топтағы мүгедектігі бар адамдар.
Әлеум. төлемдер шегерімі (402-бап)
МЗЖ (база ≤ 50 ЕТЖ) және МӘМСЖ (база ≤ 20 ЕТЖ) ЖТС есептеуге дейін табыстан шегеріледі.
ЖТС прогрессиясы (363-бап)
Жылдық табыстың 8500 АЕК-ке дейінгі бөлігіне 10%, асып кеткен сомаға 15%.
Жалпы ережелер
• Базалық шегерім тек бір жұмыс берушіде өтініш бойынша қолданылады.
• 404-баптың әлеуметтік шегерімі — қолдану күніне негіз болғанда (мүгедектік туралы құжат, куәлік және т.б.).
• Шегерімдер салық базасын азайтады, ақшалай қайтарылмайды.
• Әлеуметтік төлемдер (МЗЖ, МӘМСЖ) ЖТС есептеуге дейін табыстан шегеріледі.
Шегерімдерді қалай алуға болады
Құжаттар
- Салық агентіне (жұмыс берушіге) базалық және (немесе) әлеуметтік шегерімді қолдану туралы өтініш (437-бап 2-т.)
- Әлеуметтік шегерімге құқықты растайтын құжаттардың көшірмелері: мүгедектік туралы анықтама, қатысушы куәлігі, асырап алу немесе қабылдаушы отбасы туралы құжаттар
- Бұрынғы агенттен есеп айырысу туралы анықтама — жаңа агентте әлеуметтік шегерімнің пайдаланылмаған қалдығы ескерілуі үшін (437-бап 4-т.)
- Базалық шегерім — тек бір агентте; жыл ішінде жұмыс ауысса, оның пайдаланылмаған қалдығы көшірілмейді (437-бап 3-т.)
Тәртіп
- Жұмыс берушіге базалық шегерімге өтініш беру
- Негіз болса — әлеуметтік шегерім үшін растайтын құжаттардың көшірмелерін қосу
- Жұмыс беруші ЖТС ұстағанда шегерімдерді қолданады
- Есеп парағын тексеру — шегерімдер салық базасын азайтады
Практикалық кеңестер
Негізгі жұмыс орнында базалық шегерімге өтініш беріңіз — әйтпесе ЖТС онсыз есептеледі.
Әлеуметтік шегерім негіз бар жылдың табысына қолданылады (404-бап 2-т.); бір агентте пайдаланылмаған қалдық есеп айырысу туралы анықтама бойынша басқа агентте ескеріледі (437-бап 4-т.).
Оқытуға/емдеуге қайтаруды іздемеңіз — 2026 жылдан бастап бұл шегерімдер жойылды.
Құқықтық негіз
ҚР Салық кодексі (K2500000214)
401-бап — ЖТС бойынша шегерімдердің толық тізбесі
402-бап — міндетті әлеуметтік төлемдер шегерімі (МЗЖ, МӘМСЖ)
403-бап — айына 30 АЕК базалық шегерім (лимит жылына 360 АЕК)
404-бап — жылына 882 АЕК және 5000 АЕК жеңілдікті шегерімдер
363-бап — ЖТС прогрессивті шкаласы 10% / 15%
Қолдану шарттары
• Базалық шегерім — тек бір жұмыс берушіде
• Жеңілдікті шегерім — расталған статус болғанда
• ЖТС салынатын табысы бар ҚР резиденті
• МЗЖ және МӘМСЖ белгіленген базалар шегінде шегеріледі
Есептеу мысалдары
Жеңілдік санатынсыз, шегерім 30 АЕК.
- • Шегерімсіз база 440 000 → ЖТС 44 000
- • 30 АЕК шегерімімен (129 750) → ЖТС 31 025
- • МЗЖ 50 000, МӘМС 10 000
Жеңілдікті шегерім 882 АЕК/жыл (≈317 887 ₸/ай).
- • МЗЖ 40 000; МӘМС ұсталмайды — мүгедектігі бар адамдар одан босатылған
- • 400 000 − 40 000 − 129 750 − 317 887 < 0 → база 0
- • 882 АЕК = 3 814 650 ₸/жыл (404-бап)
Бір жұмыс беруші, базалық шегерім 30 АЕК.
- • МЗЖ 120 000, МӘМС 24 000
- • База 926 250 → ЖТС 92 625
- • Шегерімсіз ЖТС 105 600
Әлеуметтік төлемдер шегерімі (402-бап)
Табыстан МЗЖ 10% (база ≤ 50 ЕТЖ = 4 250 000 ₸/ай) және МӘМС 2% (база ≤ 20 ЕТЖ = 1 700 000 ₸/ай) шегеріледі. Мүгедектігі бар адамдар МӘМС төлемейді («МӘМС туралы» Заң, 28-бап 7-т.), I–II топ мерзімсіз болса, МЗЖ да ұсталмайды (Әлеуметтік кодекс, 248-бап 3-т.).
МЗЖ = 10% × min(табыс; 50 ЕТЖ); МӘМС = 2% × min(табыс; 20 ЕТЖ)30 АЕК базалық шегерім (403-бап)
2026 ж. бастап — 30 АЕК = 129 750 ₸/ай (лимит 360 АЕК/жыл = 1 557 000 ₸). Бір жұмыс берушіде өтініш бойынша қолданылады.
Базалық шегерім = 30 × АЕК = 129 750 ₸/айЖеңілдікті шегерім (404-бап)
882 АЕК/жыл (3 814 650 ₸) — III топтағы мүгедектігі бар адамдар, мүгедектігі бар балалар, мүгедектігі бар баланың ата-анасының (қорғаншысының, асырап алушысының) біреуі, қабылдаушы ата-аналар, ҰОС қатысушылары және оларға теңестірілгендер, ұрыс қимылдарының ардагерлері. 5000 АЕК/жыл (21 625 000 ₸) — I–II топтағы мүгедектігі бар адамдар.
Жеңілдікті/ай = (882 немесе 5000) × АЕК / 12Салық салынатын база және ЖТС (363-бап)
База = табыс − МЗЖ − МӘМС − шегерімдер. ЖТС прогрессивті: 8500 АЕК/жылға дейін (36 762 500 ₸) 10% және одан жоғарысына 15%.
ЖТС = 10% × база (шекке дейін) + 15% × (база − шек)2026 жылдан алынып тасталған шегерімдер
401-бап бойынша шегерімдер тізбесі толық болды. Оқуға, медицинаға, ипотекаға, ерікті зейнетақыға арналған шегерімдер мен қайырымдылық жеке шегерім ретінде алынып тасталды.
Жиі қойылатын сұрақтар
Ресми дереккөздер:
Есеп анықтамалық сипатта. Салық мөлшерлемелері мен жеңілдіктер өзгеруі мүмкін — ҚР Салық кодексінің ағымдағы редакциясын тексеріңіз және ресми ақпарат үшін ҚМ МКД-ға жүгініңіз.
Сарапшы қатысуы
Калькуляторларды жасауға қатысқан Арнур Еркенбаев — қаржы және несиелеу сарапшысы, портал Zanimaem.kz. Оның тәжірибесінің арқасында барлық есептеу формулалары мен ұсыныстар Қазақстан банк секторының нақты тәжірибесіне сәйкес келеді.