Деректер 2026 жылға өзектіАЕК 4 325 ₸ЕТЖ 85 000 ₸

Алимент калькуляторы

Балаларды асырауға алимент есептеу

Қысқаша жауап

ҚР-да алимент: 1 балаға кірістің төрттен бірі, 2-ге үштен бірі, 3+ балаға жартысы (Неке (жұбайлық) және отбасы туралы кодекстің 139-бабы). Заңды ең аз мөлшер жоқ: үлес түрінде өндіру мүмкін болмаса, сот АЕК-ке еселік қатты сома тағайындайды (141-бап).

Есептеу параметрлері

300 000 ₸
100 000 ₸2 000 000 ₸
₸
Үшін бір баланың — 1/4 (25%) таза кірістен

Әлеуметтік шегерім (СК 404-бабы) ЖТС-ті азайтады, сондықтан таза табыс пен одан алынатын алимент жоғары. Жылдық шегерім айына 1/12-ден көрсетілген.

«Неке және отбасы» кодексі бойынша алимент мөлшерлемелері:

  • • 1 балаға: таза кірістің 1/4 (25%)
  • • 2 балаға: таза кірістің 1/3 (33,33%)
  • • 3+ балаға: таза кірістің 1/2 (50%)

Есептеу нәтижелері

Алимент бір баланың
62 644 ₸
25% таза кірістен (20,88% жалпыдан)

Таза кірісті есептеу:

Есептелген жалақы300 000 ₸
МЗЖ (10%)-30 000 ₸
МӘМС (2%)-6 000 ₸
Базалық шегерім-129 750 ₸
ЖТС (10%)
-13 425 ₸
Таза кіріс (алимент үшін негіз)250 575 ₸

Төлемдер құрылымы:

Алимент (25%)62 644 ₸
Ата-анаға қалады187 931 ₸

Айына барлығы:

Салықтар мен жарналар: 49 425 ₸
Алимент: 62 644 ₸
Жеке пайдалануға: 187 931 ₸

ҚР-дағы алимент туралы заңнама

Алимент мөлшерлері ("Неке және отбасы туралы" кодексі):

  • Бір баланы асырауға — төрттен бір үлес
  • Екі баланы асырауға — үштен бір үлес
  • Үш және одан көп баланы асырауға — кірістің жартысы
  • Алимент таза кіріске (салықтан кейін) есептеледі

Маңызды ерекшеліктер:

  • Мөлшерді сот жағдайларды ескере отырып өзгерте алады
  • Заң алименттің ең аз мөлшерін белгілемейді — сот қатты соманы АЕК-ке еселік қатынаста айқындайды
  • Тұрақты сомадағы алимент АЕК-ке пропорционалды индекстеледі (НОК 173-бабы); үлестегі — табыспен бірге өседі
  • Бекітілген сома

Алимент есептеу мысалдары

Мысал 1: Жалақы 250 000 ₸, бір бала

Ұстап қалулар:
МЗЖ (10%): 25 000 ₸
МӘМС (2%): 5 000 ₸
ЖТС (10%): ≈ 9 025 ₸
Барлығы: ≈ 39 025 ₸
Таза кіріс:
250 000 - 39 025 = 210 975 ₸
Алимент (25%):
≈ 52 744 ₸

Мысал 2: Жалақы 400 000 ₸, екі бала

Ұстап қалулар:
МЗЖ (10%): 40 000 ₸
МӘМС (2%): 8 000 ₸
ЖТС (10%): ≈ 22 225 ₸
Барлығы: ≈ 70 225 ₸
Таза кіріс:
400 000 - 70 225 = 329 775 ₸
Алимент (33,33%):
≈ 109 925 ₸

Мысал 3: Жалақы 150 000 ₸, үш бала

Ұстап қалулар:
МЗЖ (10%): 15 000 ₸
МӘМС (2%): 3 000 ₸
ЖТС (10%): ≈ 225 ₸
Барлығы: ≈ 18 225 ₸
Таза кіріс:
150 000 - 18 225 = 131 775 ₸
Алимент (50%):
≈ 65 888 ₸

Маңызды ақпарат

Алимент өндіру тәсілдері:

  • Кірістен үлес бойынша — осы калькулятор есептегендей
  • Қатты ақшалай сомада — ай сайын тұрақты сома
  • Аралас тәсіл — үлестер мен тұрақты соманың комбинациясы
  • Мүлік беру арқылы — бір реттік

Ерекше жағдайлар:

  • Кіріс тұрақсыз болғанда, заттай алынғанда, арнаулы салық режимінде немесе ата-ана шетелге тұрақты тұруға кеткенде сот алиментті қатты сомада тағайындай алады (НОК 141-бабы)
  • Заңды ең аз мөлшер жоқ: қатты соманы сот баланың бұрынғы қамтамасыз ету деңгейіне қарай АЕК-пен айқындайды (НОК 141-бабы 3-т.)
  • Алимент үлесі заңмен жоғарыдан шектелмеген (сот оны көбейте алады, НОК 139-бап 2-т.), бірақ жалақыдан 50%-дан артық ұсталмайды (ЕК 115-бап 3-т., Атқарушылық іс жүргізу туралы заң, 95-бап)
  • Жағдайлар өзгергенде сотта ұлғайту/азайту мүмкін

Маңызды: Бұл калькулятор "Неке (жұбайлық) және отбасы туралы" ҚР Кодексінің 139-бабына сәйкес кірістен үлес бойынша алиментті есептейді. Нақты алимент мөлшері соттың тараптардың материалдық және отбасылық жағдайын ескере отырып өзгертуі мүмкін.
2026 жылға арналған АЕК: 4 325 ₸ • 2026 жылға арналған ЕТЖ: 85 000 ₸

Есептеу мысалдары

1 бала, жалақы 200 000 ₸

Әке бір кәмелетке толмаған балаға алимент төлейді.

~42 800 ₸/ай (25%)
  • • Таза табыс: 200 000 − МЗЖ 20 000 − МӘМС 4 000 − ЖТС 4 625 = 171 375
  • • Алимент: 1/4 = 42 844
2 бала, жалақы 500 000 ₸

Бірінші некеден екі балаға алимент.

~136 300 ₸/ай (1/3)
  • • Таза табыс: 500 000 − МЗЖ 50 000 − МӘМС 10 000 − ЖТС 31 025 = 408 975
  • • Алимент: 1/3 = 136 325
3+ бала, жалақы 300 000 ₸

Үш және одан көп балаға алимент.

~125 300 ₸/ай (50%)
  • • Таза табыс: 300 000 − МЗЖ 30 000 − МӘМС 6 000 − ЖТС 13 425 = 250 575
  • • Алимент: 1/2 = 125 288
1

Ұстаулардан кейінгі таза табыс

Брутто-жалақыдан таза соманы есептейміз (МЗЖ, ЖТС, МӘМС және базалық шегерімнен кейін).

Таза сома = brutto − МЗЖ − МӘМС − ЖТС
2

Балалар санына қарай үлес

Неке (жұбайлық) және отбасы туралы кодекстің 139-бабы бойынша: 1 бала — төрттен бір, 2 бала — үштен бір, 3 және одан көп — жалақының және (немесе) өзге кірістің жартысы.

3

Үлестің орнына қатты сома

ҚР-да алименттің заңды ең аз мөлшері жоқ. Үлес түрінде өндіру мүмкін болмаса немесе қиын болса, сот қатты сома тағайындай алады (НОК 141-бабы) және оны АЕК-ке еселік қатынаста айқындайды. Мөлшерді сот балаға бұрынғы қамтамасыз ету деңгейін барынша сақтау негізінде айқындайды (141-баптың 3-т.).

Алименттер = Таза сома × Балалар_санына_қарай_үлес

Жиі қойылатын сұрақтар

1 бала — 25%, 2 бала — 33%, 3+ бала — табыстың 50%.
Жалақы, сыйлықақылар, зейнетақылар, бизнестен және басқа табыстар. Атап айтқанда, туу және балаларға арналған жәрдемақылардан, жүктілік және босану бойынша төлемдерден, көп балалы отбасыларға арналған жәрдемақылардан, біржолғы материалдық көмектен және жерлеуге арналған жәрдемақыдан ұсталмайды (Атқарушылық іс жүргізу туралы заң, 98-бап).
Заңда ең төменгі мөлшер жоқ. Үлес түрінде өндіру мүмкін болмаса немесе қиын болса, сот қатты соманы АЕК-пен тағайындайды (НОК 141-бабы) — балаға бұрынғы қамтамасыз ету деңгейін барынша сақтау негізінде, тараптардың материалдық және отбасылық жағдайын ескере отырып. Төлеуші жұмыс істемесе немесе табысын растамаса, берешек ҚР бойынша орташа айлық жалақыдан есептеледі (НОК 169-бабы 3-т.).
Иә, келісім бойынша немесе сот шешімімен.
18 жасқа дейін. Күндізгі оқитын 18–21 жастағы балаларға күтім тек қатты ақшалай сомада өндіріледі — табыстан үлестер оларға қолданылмайды (НОК 141-бабы 2-т.).

Бұл калькулятор заңгер кеңесін алмастырмайды. Нақты жағдайыңызды шешу үшін адвокатқа немесе нотариалдық палатаға жүгініңіз.

Арнур Еркенбаев

Сарапшы қатысуы

Калькуляторларды жасауға қатысқан Арнур Еркенбаев — қаржы және несиелеу сарапшысы, портал Zanimaem.kz. Оның тәжірибесінің арқасында барлық есептеу формулалары мен ұсыныстар Қазақстан банк секторының нақты тәжірибесіне сәйкес келеді.

Жаңартылды: 4 қараша 2026