Деректер 2026 жылға өзектіАЕК 4 325ЕТЖ 85 000

Жүктілік пен босану бойынша жәрдемақы

Жұмыс істейтін және жұмыс істемейтін ата-аналар үшін әлеуметтік төлемдерді есептеу

Жұмыспен қамту мәртебесі

Қысқаша жауап

ҚР-да декреттік (БжТ): орта жалақы × 126 күн / 30. Ең аз — 1 ЕАЖ/ай. Ең көбі — 7 ЕАЖ/ай. Жұмыс беруші ӘСМҚ-нан алып төлейді.

Есептеу параметрлері

Босану түріне ҚР ЕК 99-бабы бойынша демалыс күндерінің саны, демек біржолғы төлем мөлшері байланысты.

300,000 ₸
100,000 ₸2,000,000 ₸

Есептеу үшін максимум: 595,000 ₸ (7 ЕТЖ)

Әлеуметтік аударымдары бар табыс

Есептеу формулалары

Біржолғы төлем: ОТ × (күндер ÷ 30) − 10% МЗЖ (қалыпты: ×4.2, асқынған/2+: ×4.667, ЯС аймағы: ×5.667)
Айлық төлем формуласы: ОТ × 0.4 - 10% ЖЗА
Коэффициенттерге түсіндірме

Есептеу нәтижелері

Жүктілік және босану бойынша бір реттік төлем

Қалыпты босану: 126 күн4.2)

Есептелген сома1,260,000 ₸
10% ЖЗА ұстау-126,000 ₸
Алынатын1,134,000 ₸

Баланы күтіп-бағу бойынша айлық төлем

Есептелген сома120,000 ₸
10% ЖЗА ұстау-12,000 ₸
Ай сайын алуға108,000 ₸
Алғашқы 1,5 жылға барлығы
3,078,000 ₸

Бір реттік төлем + 18 айлық жәрдемақы

Маңызды ақпарат

Жұмыс істейтін әйелдер үшін

  • Төлем жұмыс беруші арқылы
  • Есептеу орташа жалақыға негізделеді
  • Әлеуметтік аударымдар міндетті
  • Есептеу соңғы 12 айдағы орташа табысқа негізделеді
  • Ерте жұмысқа шығу мүмкіндігі

Жұмыс істемейтін әйелдер үшін

  • Тұрақты мемлекеттік төлемдер
  • Алдыңғы табысқа байланысты емес
  • ХҚКО арқылы рәсімдеу
  • Мемлекеттік бюджеттен төлемдер
  • Әлеуметтік қолдаудың ең төменгі пакеті

Негізгі айырмашылық

Жұмыс істейтіндер табысқа негізделген төлемдер алады, жұмыс істемейтіндер - тұрақты сомалар
2026 жылғы ЕТЖ: 85 000 теңге: 85,000 ₸2026 жылғы АЕК: 4 325 теңге: 4,325 ₸

Қазақстанда босануға байланысты демалыс 2026

Демалысты қашан бастау керек

30
30-шы апта - Қалыпты жүктілік
28
28-ші апта - Көпұрықты жүктілік

Демалыс болжамды босану күнінен 70 күн бұрын басталады

Демалыс ұзақтығы

Қалыпты жүктілік
126 күн
Босануға дейін 70 күн + босанғаннан кейін 56 күн
Асқынған немесе көпұрықты босану
140 күн
Босануға дейін 70 күн + босанғаннан кейін 70 күн
Ядролық сынақ аймағы
170 күн
ЯС аймағында тұратындар; асқынған/көпұрықты болса — 184 күн

Демалыс құрылымы

1-кезең: Жүктілік бойынша демалыс
Жүктілік және босану бойынша демалыс
Босануға дейін 70 күн + кейін 56 күн
Бір реттік төлем
2-кезең: Баланы күтіп-бағу демалысы
Баланы күтіп-бағу демалысы
Бала 1 жасқа толғанға дейін
Ай сайынғы төлемдер
3-кезең: Қосымша демалыс
Жұмысқа оралу
Бала 3 жасқа толғанға дейін (төлемсіз)
Жұмыс орны сақталады

Қажетті құжаттар

Белгіленген үлгідегі өтініш
Жеке куәлік
Ауру парағы
Табысы туралы анықтама
Банктік реквизиттер

Қайда жүгіну керек

Босануға 70 күн қалғанда жұмыс берушіге өтініш беріңіз:
Жұмыс берушіге өтініш беріңіз
Тұрғылықты жеріңіз бойынша ХҚКО-ға жүгініңіз:
Қажетті құжаттармен ХҚКО-ға жүгініңіз

Жұмыс істейтін әйелдердің құқықтары

Жұмыс орнын сақтау кепілдігі

Жұмыс беруші демалыс кезеңінде жұмыс орнын сақтауға міндетті

Жұмыстан босатуға тыйым

Жұмыс беруші жүкті әйелді жұмыстан босата алмайды

Ерте жұмысқа шығу

Жәрдемақыны сақтай отырып, ерте шығуға болады

Жиі қойылатын сұрақтар

Декреттік төлемге қашан өтініш беру керек?

Болжамды босану күнінен 70 күн бұрын (жүктіліктің 30-аптасында)

Декреттік демалыс қанша уақытқа созылады?

Қалыпты босануда 126 күн, асқынған немесе көпұрықты босануда 140 күн.

Декретте жұмыс істеуге бола ма?

Иә, жәрдемақының бір бөлігін сақтай отырып, ерте шығуға болады.

Жәрдемақы қалай есептеледі?

Соңғы 12 айдағы орташа табыс және әлеуметтік аударымдарды ескере отырып есептеледі.

Қадамдық нұсқаулық

1

1-қадам: Ауру парағын алыңыз

Жүктіліктің 30-аптасында емханада ауру парағын алыңыз

2

2-қадам: Өтініш беріңіз

Жұмыс берушіге немесе ХҚКО-ға өтініш беріңіз

3

3-қадам: Төлемді күтіңіз

Төлем 10 жұмыс күні ішінде жүргізіледі

4

4-қадам: Ай сайынғы жәрдемақыларды алыңыз

Бала туғаннан кейін ай сайынғы төлемдерге өтініш беріңіз

Есептеу мысалдары

Жалақы 300 000 ₸

12 айдың орташа жалақысы = 300 000, демалыс 126 күн.

Декрет жәрдемақысы: 1 260 000 ₸
  • Ай сайын: 300 000
  • 300 000 × 126 / 30 = 1 260 000
Жалақы 800 000 ₸

Табыс 7 ЕТЖ шегінен жоғары.

Декрет жәрдемақысы: ~2 499 000 ₸
  • Шек: 595 000/ай (2026 жылы 7×ЕТЖ)
  • 595 000 × 126 / 30
Егіз — демалыс 140 күн

Асқынған немесе көпұрықты босану (2+): 126 орнына 140 күн (ҚР ЕК 99-бабы).

Декрет жәрдемақысы: 1 400 000 ₸
  • Жалақы: 300 000
  • Коэффициент 140 / 30 = 4.667
  • 300 000 × 4.667 = 1 400 000
1

12 айдағы орташа жалақыны есептейміз

Декрет айының алдындағы соңғы 12 айдағы МЗЖ салынатын барлық табыс алынады. 12-ге бөлінеді.

Орташа_жалақы = 12ай_жалақы_сомасы / 12
2

Максимум мен минимумды қолданамыз

Ай сайынғы төлем 1 ЕТЖ-дан аз және 7 ЕТЖ-дан көп бола алмайды (2026 жылы — 595 000 ₸/ай).

Ай сайынғы = min(max(Орташа, 1×ЕТЖ), 7×ЕТЖ)
3

Стандартты декреттік демалыс — 126 күн

Босануға дейін 70 күн + кейін 56 күн. Асқыну немесе көп ұрықты жүктілік кезінде мерзім ұзарады.

Сома = Ай сайынғы × 126 / 30
4

Кім төлейді

Төлем МӘҚ-тан жасалады, бірақ оны жұмыс беруші алып, қызметкерге төлейді. ЖК мен өзін-өзі жұмыспен қамтығандар, егер жарна төлеген болса, egov.kz порталы арқылы тікелей алады.

Жиі қойылатын сұрақтар

Жәрдемақы = соңғы 12 айдағы орташа күндік жалақы × жүктілік пен босануға байланысты демалыстың 126 күні (асқынулар немесе көп ұрықты жүктілікте — 140 күн). Орташа күндік табыс әлеуметтік аударымдар төленген жалақыдан есептеледі. Төлем біржолғы — бүкіл кезеңге бірден.
Жұмыс істейтін, әлеуметтік аударымдар төленген әйелдерге Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қоры (МӘСҚ) төлейді. Құжаттарды жұмыс беруші тапсырады, есеп пен аударымды МӘСҚ жасайды. Жұмыс істемейтіндер бюджеттен тек бала туғанға біржолғы жәрдемақы алады.
Ең төменгі мөлшер айына 1 ЕТЖ-ге (2026 жылы 85 000 ₸) байланысты, ең жоғарғысы 7 ЕТЖ-мен шектелген. Орташа айлық табыс ЕТЖ-ден төмен болса, жәрдемақы ең төменгі мөлшерден есептеледі. Нақты соманы есептік кезеңдегі орташа күндік жалақы анықтайды.
Жүктілік пен босануға байланысты еңбекке жарамсыздық парағын 30-аптадан (көп ұрықты жүктілікте — 28-аптадан) ашады. Жәрдемақыға құжаттарды декреттік демалыс аяқталғаннан кейін 12 ай ішінде жұмыс берушіге тапсырады. Неғұрлым ерте тапсырылса — төлем соғұрлым тез.
Еңбекке жарамсыздық парағы (ауру парағы), жәрдемақыға өтініш және әлеуметтік аударымдар төленген табыс туралы мәліметтер қажет. Жұмыс беруші пакетті жасап, МӘСҚ-ға жібереді; жалақы туралы деректер әдетте мемлекеттік жүйелерден автоматты түрде алынады.

Есеп ақпараттық сипатта. Төлемдердің нақты мөлшерлерін және есептеу шарттарын мемлекеттік органдарда (ӘСМҚ, БЖЗҚ, әкімдік) растаңыз.

Арнур Еркенбаев

Сарапшы қатысуы

Калькуляторларды жасауға қатысқан Арнур Еркенбаевқаржы және несиелеу сарапшысы, портал Zanimaem.kz. Оның тәжірибесінің арқасында барлық есептеу формулалары мен ұсыныстар Қазақстан банк секторының нақты тәжірибесіне сәйкес келеді.

Жаңартылды: 1 қаңтар 2026