ҚР-да атаулы әлеуметтік көмек (АӘК) — жан басына шаққандағы табысы өңірдің кедейлік шегінен аспайтын отбасылар үшін: оны әкімдік тоқсан сайын есептейді, іс жүзінде — өңірдің күнкөріс деңгейінің 70%-ы. Көлемі — (кедейлік шегі − алдыңғы тоқсандағы жан басына шаққандағы табыс) × отбасы мүшелерінің саны, оған қоса 1–6 жастағы әр балаға 1,5 АЕК. Ағымдағы тоқсанға тағайындалады; өтініш — мансап орталығына, ауыл әкіміне немесе eGov арқылы.
Атаулы әлеуметтік көмек калькуляторы (АӘК)
Табысы төмен отбасыларға мемлекеттік қолдау алу құқығын анықтау
Отбасы туралы деректер
Өтініш берілген тоқсанның алдындағы тоқсандағы отбасының жиынтық табысы (ӘК 127-бабы 2-т.)
Өз өңіріңіздің ағымдағы тоқсандағы ресми санын қойыңыз. Әдепкі — 47 333 ₸: 2026 жылғы II тоқсандағы ел бойынша орташа күнкөріс деңгейінің (67 618 ₸) 70%-ы.
1–6 жастағы әр балаға айына 1,5 АЕК (6 487,5 ₸) қосымша төлем
2026 жылғы критерийлер
- Отбасының жан басына шаққандағы табысы өңірдің кедейлік шегінен аспайды (ӘК 120-бабы)
- Кедейлік шегі — өңір бойынша тоқсан сайын; әдепкі бағдар — 47 333 ₸
- 1–6 жастағы әр балаға айына 1,5 АЕК (6 487,5 ₸) қосымша төлем
- Отбасының еңбекке жарамды мүшелері жұмыспен қамтуға жәрдемдесу шараларына қатысады
Есептеу нәтижелері
Табысты талдау
АӘК есептеу
Анықтамалық ақпарат
Өңіріңіздің кедейлік шегін қайдан алуға болады
Ел бойынша кедейлік шегін Еңбек министрлігі медианалық табыс негізінде айқындайды, ал астана, облыстар мен республикалық маңызы бар қалалар бойынша оны жергілікті атқарушы органдар тоқсан сайын есептейді (Әлеуметтік кодекстің 120-бабы 3–4-т.). Іс жүзінде — өңірдің ең төменгі күнкөріс деңгейінің 70%-ы: ол айтарлықтай ерекшеленеді, Алматыда елдегі орташадан жоғары.
Ағымдағы тоқсанға ресми кедейлік шегін өңіріңіздің әкімдігі мен еңбек ұтқырлығы орталығы жариялайды (әкімдік сайттары, enbek.kz, egov.kz). Өз өңіріңіздің санын «Кедейлік шегі» өрісіне қойыңыз — есеп жаңарады.
Маңызды: әдепкі мән 47 333 ₸ — есепке арналған бағдар, ресми шек емес. АӘК құқығы мен мөлшерін жұмыспен қамту орталығы өтініш берілген тоқсандағы өңіріңіздің кедейлік шегі бойынша анықтайды.
Шарттар мен процесс
Тағайындау шарттары
- Қазақстан азаматтығы немесе ТТ
- Табыс аймақтың кедейлік шегінен төмен
- Отбасының еңбекке жарамды мүшелерін мансап орталығында жұмыс іздеуші ретінде тіркеу
- Артық мүліктің болмауы
- Учаскелік комиссияның материалдық жағдайды тексеруі
Қажетті құжаттар
- Өтініш берушінің жеке басын куәландыратын құжат — сәйкестендіру үшін
- Отбасы құрамы, табыс пен мүлік туралы мәліметтерді мансап орталығы цифрлық жүйелерден өзі сұратады
- Алдыңғы тоқсандағы табыс туралы құжаттар — тек цифрлық жүйелерде болмаса
- Оқу орнынан анықтама — жүйелерде мәлімет болмаса
- Отбасының еңбекке жарамды мүшелері үшін — жұмыс іздеуші ретінде тіркеу туралы өтініш
- Отбасы мүшелерінің дербес деректерді жинауға және өңдеуге келісімі
Қайда хабарласу керек
Тұрғылықты жері бойынша мансап орталығына, ал ол жоқ жерде — кент, ауыл, ауылдық округ әкіміне; өтінішті eGov.kz порталы немесе мобильді қосымша арқылы да беруге болады (№ 227 Қағидалар, 4 және 6-т.). АӘК жиі проактивті тағайындалады: материалдық жағдайды тексеруге келісім жеткілікті.
Есептеу мысалдары
Екі балалы отбасы (шек — бағдар 47 333 ₸)
АӘК-ға құқығы жоқ отбасы
Көп балалы отбасы (шек — бағдар 47 333 ₸)
Маңызды ерекшеліктер
Терминдер мен қайта қарау
- АӘК — Атаулы әлеуметтік көмек
- АЕК — Айлық есептік көрсеткіш
- Кедейлік шегі — табыстың ең төменгі деңгейі
- Кедейлік шегі — айына бір адамға шаққандағы шекті табыс, одан төмен болса АӘК тағайындалады
Шектеулер мен бақылау
- Шартсыз және шартты көмек өтініш берілген айдан бастап ағымдағы тоқсанға тағайындалады және ай сайын төленеді (ӘК 123-бабы 3-т.); құқық тоқсан сайын расталады. Шартты көмек алушымен әлеуметтік келісімшарт оның тағайындалу кезеңіне жасалады.
- Мүліктік жағдайды тексеру жүргізіледі
- Еңбекке жарамдылар белсенді жұмыс іздеуі керек
- Табыс өзгерген кезде хабарлау қажет
2026 жылғы жаңартулар: 2025 жылдан бастап кедейлік шегі медианалық табыс негізінде айқындалады (ӘК 120-бабы 3-т.), бірақ іс жүзінде өңірдің күнкөріс деңгейінің 70%-ынан төмен емес; өңірлер бойынша оны әкімдіктер тоқсан сайын қайта есептейді. 01.01.2027 бастап (№ 306-VIII Заң) Әлеуметтік кодекстен 121–125, 127, 129 және 130-баптар алынып тасталады. Мөлшерді есептеу формуласы (126-бап) және бас тарту негіздері (128-бап) сақталады; мөлшерді айқындау тәртібін, беру шарттарын және көмекке қажеттілік жоқ деген қорытынды шығару өлшемшарттарын Үкімет, тағайындау тәртібі мен табысты есептеу қағидаларын Еңбек министрлігі айқындайды; кедейлік шегін бұрынғыдай әкімдіктер тоқсан сайын есептейді.
Жиі қойылатын сұрақтар
Ресми дереккөздер:
Есеп ақпараттық сипатта. Төлемдердің нақты мөлшерлерін және есептеу шарттарын мемлекеттік органдарда (МӘСҚ, БЖЗҚ, әкімдік) растаңыз.
Сарапшы қатысуы
Калькуляторларды жасауға қатысқан Арнур Еркенбаев — қаржы және несиелеу сарапшысы, портал Zanimaem.kz. Оның тәжірибесінің арқасында барлық есептеу формулалары мен ұсыныстар Қазақстан банк секторының нақты тәжірибесіне сәйкес келеді.
Басқа калькуляторлар
Жалақы калькуляторы
Әлеуметтік төлемдер және еңбек қатынастары
Еңбекке уақытша жарамсыздық парағының калькуляторы
Әлеуметтік төлемдер және еңбек қатынастары
Жүктілік пен босану бойынша жәрдемақы
Әлеуметтік төлемдер және еңбек қатынастары
Жалдамалы қызметкерлер үшін ЖТС калькуляторы
Салық калькуляторлары