Орташа жалақы

ҚР ЕК 110-бабы бойынша, демалысақыға орташа жалақы = алдыңғы 12 ай үшін жалпы кіріс ÷ 12 ÷ 29.3 (айдағы күнтізбелік күндердің орта саны). Кіріске кіреді: айлықақы, сыйлықақылар, үстемеақылар, қосымша төлемдер, индексация. Кірмейді: әлеуметтік жәрдемақылар, мерейтойға бір реттік төлемдер, материалдық көмек. Алынған орташа күндік табыс демалыс күндерінің санына көбейтіледі.

Ауру парағына (уақытша еңбекке жарамсыздық бойынша әлеуметтік жәрдемақы) ҚР ЕК 133-бабы бойынша есеп: 12 ай ÷ жұмыс күндерінің саны (демалыс сияқты 29.3 емес). Максимум — 5+ жыл өтілде айына 25 АЕК (2026-да 98 300 ₸). Жұмыс беруші ӘС қорынан төлейді. Алғашқы 2 жұмыс күні — жұмыс беруші есебінен, қалғаны — әлеуметтік сақтандырудан.

Декреттік төлемдер (1 жасқа дейінгі балаға күтім бойынша әлеуметтік төлем, жүктілік пен босануға жәрдемақы) алдыңғы 24 ай үшін есептеледі (12 емес) — бұл маусымдық жалақы ауытқуларында тұрақтырақ база береді. Максимум база — 7 ЕТЖ (2026-да 595 000 ₸). МӘҚҚ (Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қоры) бір реттік (туылуға) + ай сайын (күтімге) төлейді.

Есепке еңбекақы жүйесі бойынша барлық төлемдер кіреді: айлықақы, тариф ставка, сыйлықақылар (тоқсандық, жылдық, мерейтойға пропорционалды), демалыстағы/түнгі/үстеме жұмысқа қосымша төлемдер, өтілге/класқа/санатқа/шеберлікке үстемеақылар, өңірлік коэффициенттер. Кірмейді: материалдық көмек, жолға, тамаққа, жолдамаларға төлеу, нормадан асатын іссапар тәуліктік.

Егер қызметкер 12 айдан аз жұмыс істесе — нақты жұмыс істелген кезең алынады (мысалы, 8 ай). 12-ге емес, 8 ÷ 29.3 бөлінеді (демалысқа). Толық айдан аз болса — айлықақы × жұмыс істелген күндер саны / айлық күндер нормасы. Минималды ақы кепілдігі: орташа жалақы ЕТЖ-дан төмен болмауы керек (2026-да 85 000 ₸).