Қатарласа жұмыс

Қосалқы жұмыс — негізгі жұмыстан бос уақытта екінші еңбек шарты бойынша жұмыс. Ішкі — сол жұмыс берушіде басқа лауазымда, сыртқы — басқа ұйымда. ҚР ЕК-дегі уақыт шектеуі апталық емес, тәуліктік: 68-б 3-т. бойынша негізгі жұмыс пен қосалқы жұмыс бойынша күнделікті жұмыстың жиынтық ұзақтығы күнделікті жұмыс нормасынан (8 сағат, 71-б 4-т.) 4 сағаттан артық аса алмайды, яғни тәулігіне 12 сағаттан аспайды. Кодексте қосалқы жұмысқа апталық лимит белгіленбеген.

Базалық салық шегерімі 30 АЕК (2026-да 129 750 ₸/ай) тек бір жұмыс орнында — әдетте негізгіде қолданылады. Қосалқы жұмыста ЖТС бұл шегерусіз толық жалақыдан есептеледі. Мысалы, негізгі жұмыста 100 000 ₸ gross-тан ЖТС 0 ₸ (шегеру базаны толық жабады), ал қосалқыда — 8 800 ₸: (100 000 − МЗЖ 10 000 − МӘМС 2 000) × 10%. Айырмашылық — айына 8 800 ₸.

Негізгі жұмыстан өтінішті қайтарып ала отырып, қосалқы жұмыс берушіге шегеруді қолдану туралы өтініш беруге болады. Қосалқы жалақы негізгіден жоғары болса мағынасы бар. Бірақ: шегеру тек бір жұмыста қолданылады, бөлінбейді. Желтоқсандық қайта есепте салық органдары шегеру екі жерде қате қолданылса, ЖТС-ні қосымша төлеуді талап етуі мүмкін.

Иә, қосалқы жұмыста толық ұсталады: МЗЖ 10% (айына 50 ЕТЖ-ге дейінгі табыстан), МӘМС 2% (20 ЕТЖ-ге дейінгі табыстан), ЖТС 10%. Жұмыс беруші қосымша төлейді: әлеуметтік салық 6%, ӘА 5% (7 ЕТЖ-ге дейінгі базадан), ҚМӘМС 3% (40 ЕТЖ-ге дейін), ЖБМЗА 3,5%. Әр жұмыс әлеуметтік төлемдерді бөлек санайды — әртүрлі компаниялардағы екі жұмыс орнында екі МЗЖ аударымы аласыз.

Қосалқы жұмыс — еңбек шарты: жұмыс ұзақтығы негізгі жұмыспен бірге тәулігіне 12 сағатпен ғана шектеледі (ЕК 68-бабы 3-т.), демалыс қысқартылмайды және негізгі жұмыстағы демалыспен бір мезгілде беріледі (70-бап 2-т., 92-бап 5-т.), ауру парағы төленеді. Азаматтық-құқықтық шарт — нақты тапсырманы орындағаны үшін, демалыс пен ауру парағысыз, бірақ икемді кестемен. АҚШ бойынша тапсырыс беруші жеке тұлға-орындаушының табысынан 10% ЖТС, 10% МЗЖ, 2% МӘМС және 5% ӘА ұстайды; ЖК салықтар мен жарналарды өзі үшін өзі төлейді.